Fundusz ISPA został powołany Rozporządzeniem Rady Unii Europejskiej (UE) nr 1267/1999 z dnia 21.06.1999r. jako jeden z trzech unijnych funduszy przeznaczonych dla krajów kandydujących do UE (tzw. fundusze przedakcesyjne). Celem jego powstania była pomoc w dostosowaniu krajów kandydujących do obowiązujących w UE standardów w zakresie ochrony środowiska i transportu.

W przypadku Polski, z racji dużej powierzchni kraju i populacji, przyznano największą alokację środków z Funduszu w wysokości ok. 35% z ogólnej kwoty 1.040mln euro rocznie, co stanowiło ok. 364mln euro rocznie, dzielone po równo na projekty dotyczące ochrony środowiska i transportu.

Z dniem 01 maja 2004 r., po wejściu w życie Traktatu o Przystąpieniu Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji do Unii Europejskiej oraz na mocy art. 16a rozporządzenia Rady (WE) nr 1164/94/WE z dnia 16 maja 1994 r. ustanawiającego Fundusz Spójności, środki z Funduszu ISPA stanowią środki z Funduszu Spójności.

Środki finansowe z Funduszu Spójności pochodzące z budżetu Unii Europejskiej przeznaczone na dofinansowanie zadań własnych Beneficjenta, związane z realizacją Projektu, pozyskane zostały przez Rzeczpospolitą Polską w ramach programu pomocy pod nazwą Instrument Przedakcesyjnej Polityki Strukturalnej (ISPA) na podstawie Memorandum Finansowego nr 2000/PL/16/P/PE/004 z dnia 7 września 2001 r., zwanego dalej „Memorandum Finansowym”. 

Miasto Katowice, jako jedno z pierwszych polskich miast (wnioski złożyły także Wrocław, Kraków, Gdynia, Bydgoszcz, Toruń, Piła, Olsztyn, Gliwice i Szczecin) wystąpiło w 1999r. do Komisji Europejskiej (KE) o środki finansowe z Funduszu ISPA na modernizację oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnych. Wniosek Katowic uzyskał akceptację KE w lipcu 2001r. Bezzwrotne dofinansowanie z Funduszu Spójności to 60% wartości projektu (wydatki kwalifikowane) Pozostałą kwotę w wysokości 40% inwestycji oraz podatki, zakup gruntu, opłaty, odszkodowania itp. Miasto Katowice pokryje ze środków własnych, Miejskiego Funduszu Ochrony Środowiska oraz kredytu z NFOŚiGW. 

Realizację Projektu zaplanowano na lata 2002-2008. W listopadzie 2008r. Komisja Europejska, na wniosek Miasta Katowice, zmieniła Decyzję w której przesunięta została data kwalifikacji wydatków na dzień 31.12.2010 r. 


Strony przybliżające zagadnienia związane z europejskimi funduszami pomocowymi:
www.nfosigw.gov.pl
www.mos.gov.pl
www.mrr.gov.pl


Opracował: pracownik JRP
grudzień 2008 r.