Nie
ulega wątpliwości, że zmiany klimatu stanowią dzisiaj jedno z
największych wyzwań naszych czasów. Jesteśmy coraz bardziej
świadomi zagrożeń środowiskowych zaniku bioróżnorodności,
produkowania śmieci i odpadów z powodu nadkonsumpcji i skutków
globalnego ocieplenia.
Transformacja
do nowego zielonego ładu nie będzie możliwa bez odpowiedniej
polityki edukacyjnej oraz głębokiej transformacji
społecznej. Edukacja jest niezbędna, by przygotować
społeczeństwo do radzenia sobie z kryzysem klimatycznym, dlatego
właśnie Prezydent Miasta Katowice dr Marcin Krupa powołał w 2022
r.
Zespół
do spraw opracowania Pilotażowego Programu Nauczania Edukacji
Klimatycznej realizowanego w
katowickich szkołach samorządowych.
W skład zespołu weszli zarówno nauczyciele szkolni, nauczyciele
akademiccy specjalizujący się w tym temacie, radni samorządowi,
jak i urzędnicy.
W ramach zespołu opracowano 4 przewodnie obszary tematyczne wokół
których oscyluje autorski program miasta Katowice.
Są nimi: krytyka
konsumpcjonizmu, utrata bioróżnorodności, antropogeniczne zmiany
klimatu
oraz
ze względu na specyfikę śląsko-zagłębiowskiego pogórniczego
regionu, transformacja
energetyczna.
Program
uzupełniają zajęcia praktyczne zaproponowane przez Centrum
Edukacji Ekologicznej przy Zespole Szkół Nr 2 im. Jarosława
Iwaszkiewicza w Katowicach - Centrum
Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Katowicach -
m.in. warsztaty o tematyce przyrodniczej i zajęcia w terenie.
Antropogeniczne zmiany klimatu.pdf
Bioróżnorodność.pdf
Krytyka konsumpcjonizmu.pdf
Transformacja energetyczna.pdf
Ten
autorski
program miasta Katowice i Uniwersytetu
Śląskiego
w Katowicach
powstał, aby pomóc
młodym
ludziom zrozumieć wpływ degradacji środowiska przyrodniczego na
ich przyszłość, rozszerzyć ich
wiedzę,
świadomość
i
umiejętności
w obszarze edukacji o klimacie,
a
przede wszystkim zbudować
zaangażowanie
i
poczucie
sprawstwa
przeciwdziałające
skutkom
globalnego ocieplenia.
To
pierwszy taki program wdrożony do szkół samorządowych w Polsce, a
jego wyjątkowość polega na tym, że zakłada integrację treści z
zakresu kryzysu klimatycznego z podstawami programowymi wszystkich
przedmiotów na drugim etapie edukacji, czyli w klasach
VII szkół
podstawowych.
Takiego zespolenia wymaga złożoność problemów klimatycznych i
konieczność holistycznego podejścia do ich rozwiązywania. Tematy
związane z kryzysem klimatycznym realizowane
są
w
korelacji interdyscyplinarnej poprzez ścieżki międzyprzedmiotowe,
tak by nie ograniczać edukacji do schematów klasowo-lekcyjnych ale
by wyjść ze strefy „uczenia pod test” i oprzeć ten proces na
współzależności, relacyjności i złożoności świata.
Drugi
semestr roku szkolnego 2023/2024 był
poświęcony
realizacji
programu w formule pilotażu w 5
katowickich szkołach podstawowych, tj.:
-
Szkole Podstawowej Nr 12 w Zespole Szkół i Placówek Nr 1,
realizowała
zajęcia w obszarze Bioróżnorodności i Krytyki konsumpcjonizmu,
-
Szkole Podstawowej Nr 17 im. Tadeusza
Kościuszki, realizowała
będzie zajęcia w obszarze Transformacji energetycznej i
Bioróżnorodności,
-
Szkole Podstawowej Nr 33 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stanisława
Ligonia, realizowała
zajęcia
w obszarze Antropogenicznej zmiany klimatu i Krytyki
konsumpcjonizmu,
-
Szkole Podstawowej Nr 51 w Zespole Szkolno-Przedszkolnym Nr 13, która
realizowała zajęcia w obszarze Antropogenicznej zmiany klimatu i
Krytyki konsumpcjonizmu,
-
Szkole Podstawowej Nr 53 im. Stefana Żeromskiego, która realizowała
zajęcia w obszarze Antropogenicznej zmiany klimatu i
Bioróżnorodności
oraz
w
Centrum
Edukacji Ekologicznej przy Zespole Szkół Nr
2 im. Jarosława Iwaszkiewicza - Centrum Kształcenia Zawodowego i
Ustawicznego w Katowicach.
Po
przeprowadzonej ewaluacji,
od
roku szkolnego 2024/2025 nauczanie w
ramach Programu Edukacji Klimatycznej „Klimatyczne Katowice” prowadzone jest we wszystkich klasach VII
katowickich
szkół
podstawowych.
Realizacja tego
autorskiego
programu
miasta Katowice i Uniwersytetu
Śląskiego
w Katowicach
odbywa się w ramach programów nauczania poszczególnych
przedmiotów szkolnych. Każdemu z czterech obszarów tematycznych
przypisany zostanie jeden tydzień na realizację. W ramach jego
trwania w szkole dane zagadnienie, np. bioróżnorodność, omawiane
będzie w klasach siódmych na zajęciach przedmiotowych prowadzonych
z wykorzystaniem przygotowanych scenariuszy zajęć. W tym samym
czasie nauczyciel języka polskiego, matematyki, geografii itd. na
swoich zajęciach omawiać będzie tematy wynikające z podstawy
programowej, uwzględniając kontekst klimatyczny. Taki sposób
organizacji zajęć pokaże interdyscyplinarny charakter treści,
umożliwi nakreślenie różnych punktów widzenia wybranego problemu
i przyjrzenie mu się z wielu perspektyw.
Ewaluacja
programu po pilotażu:
https://uniwersytetotwarty.us.edu.pl/nauczyciele-miedzy-kulturami/edukatoria-i-kongresy
Klimatyczne Katowice.pptx
Fotorelacja z prac nad tworzeniem programu.pdf
INAUGURACJA MIEJSKIEGO AUTORSKIEGO PROGRAMU EDUKACJI KLIMATYCZNEJ „KLIMATYCZNE KATOWICE”:
Klimatyczne Katowice - inauguracja 2024.pdf
