​​​​​​​​

 ALERTY RCB​

​

Alert RCB  (Rządowe Centrum Bezpieczeństwa) to system SMS-owego powiadamiania ludności
o zagrożeniach. Jest wykorzystywany w sytuacjach nadzwyczajnych, wtedy, gdy występuje prawdopodobieństwo bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia na znaczącym obszarze. Alert RCB powstaje na podstawie informacji o potencjalnych zagrożeniach otrzymywanych z ministerstw, służb np. policji, straży pożarnej, straży granicznej, urzędów i instytucji centralnych, np. Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz urzędów wojewódzkich. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu monitoruje sytuację pod kątem wystąpienia różnego rodzaju zagrożeń i w razie potrzeby uruchamia Alert.

Wiadomości tekstowe (SMS) są wysyłane tylko w nadzwyczajnych sytuacjach, gdy zagrożone jest bezpośrednio życie i zdrowie. W zależności od zaistniałych okoliczności.

Alert RCB uwzględnia każde zjawisko atmosferyczne, które stanowi zagrożenie dla życia. Niestety nie wszystkie, zwłaszcza lokalne zdarzenia, da się odpowiednio wcześniej przewidzieć. Często lokalny podmuch wiatru może powalić np. uszkodzone drzewo, co może stanowić zagrożenie dla życia. Ważne jest, żeby bez względu na otrzymanie lub nie Alertu RCB zachować najważniejsze zasady bezpieczeństwa.

W przypadku otrzymania Alertu RCB najważniejsze jest zachowanie spokoju i zastosowanie się do zaleceń zawartych w wiadomości. Alerty są wysyłane wyłącznie w sytuacjach, gdy istnieje realne zagrożenie życia lub zdrowia, np. podczas gwałtownych burz, powodzi, pożarów, skażeń czy innych sytuacji kryzysowych.

Jak reagować?

✅ Przeczytaj dokładnie treść alertu

• Zwróć uwagę na rodzaj zagrożenia.
• Sprawdź, jakiego obszaru dotyczy ostrzeżenie.
• Wykonaj wskazane zalecenia.

✅ Śledź oficjalne komunikaty

• Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB),
• Państwowej Straży Pożarnej,
• Policji,
• IMGW,
• lokalnych władz samorządowych.

✅ Przygotuj się do działania W zależności od zagrożenia:

• zabezpiecz mienie przed burzą lub wichurą,
• unikaj wychodzenia z domu,
• przygotuj dokumenty, leki i telefon do ewentualnej ewakuacji,
• zgromadź zapas wody i podstawowych środków pierwszej potrzeby.

✅ Pomóż innym

• Poinformuj osoby starsze, samotne lub mające trudności z dostępem do informacji.
• Upewnij się, że znają treść ostrzeżenia i wiedzą, jak postępować.

Czego nie robić?

❌Nie ignoruj alertu.
❌Nie rozpowszechniaj niesprawdzonych informacji.
❌Nie utrudniaj pracy służbom ratowniczym.
❌ Nie podejmuj ryzykownych działań, np. obserwowania wezbranej rzeki czy zbliżania się do miejsca zdarzenia.

Zasada podstawowa

Przeczytaj → oceń zagrożenie → zastosuj się do zaleceń → monitoruj dalsze komunikaty. Dzięki temu zwiększasz bezpieczeństwo swoje i swoich bliskich.

​----

​PIERWSZA POMOC

W NAGŁYM ZAGROŻENIU: dzwoń 112 lub 999. Włącz głośnik i wykonuj polecenia dyspozytora.​

​

1. Najpierw: bezpieczeństwo, reakcja, telefon, oddech

Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie zagrożenia i wezwanie pomocy. Nie ryzykuj własnego życia — osoba, która sama zostanie poszkodowana, nie pomoże drugiej osobie.

1. Zadbaj o bezpieczeństwo. Sprawdź, czy nie ma ruchu ulicznego, ognia, prądu, dymu, agresji lub innego zagrożenia.

2. Sprawdź reakcję. Podejdź, delikatnie potrząśnij za ramiona
i głośno zapytaj: „Czy wszystko w porządku?".

3. Jeśli osoba nie reaguje — dzwoń od razu. Zadzwoń pod 112 lub 999, najlepiej na głośniku. Poproś kogoś o przyniesienie AED, jeśli jest w pobliżu.

4. Udrożnij drogi oddechowe i oceń oddech. Odchyl głowę do tyłu
i unieś brodę. Patrz, słuchaj i wyczuwaj oddech maksymalnie 10 sekund.

5. Jeśli oddech jest prawidłowy. Ułóż osobę na boku w pozycji bezpiecznej, jeżeli nie ma podejrzenia urazu, i regularnie kontroluj oddech.

6. Jeśli oddech jest nieprawidłowy lub go nie ma. Natychmiast rozpocznij RKO.

2. RKO – resuscytacja krążeniowo-oddechowa

• Ułóż poszkodowanego na plecach, najlepiej na twardej i możliwie równej powierzchni.

• Połóż dłonie na środku klatki piersiowej, na dolnej połowie mostka. Ramiona trzymaj wyprostowane.

• Uciskaj na głębokość 5–6 cm, w tempie 100–120 uciśnięć na minutę.

• Po każdym uciśnięciu pozwól klatce piersiowej całkowicie się unieść. Ograniczaj przerwy.

• Jeśli potrafisz i chcesz wykonywać oddechy ratownicze: 30 uciśnięć + 2 oddechy. Każdy oddech około 1 sekundy — tylko tyle powietrza, aby klatka zaczęła się unosić.

• Jeśli nie wykonujesz oddechów ratowniczych, prowadź nieprzerwane uciśnięcia klatki piersiowej.

• Kontynuuj do przejęcia działań przez ratowników, powrotu prawidłowego oddechu/reakcji, wyczerpania sił lub pojawienia się zagrożenia.

AED – automatyczny defibrylator zewnętrzny

• Użyj AED tak szybko, jak to możliwe. AED może obsłużyć osoba bez wykształcenia medycznego.

• Włącz urządzenie, odsłoń klatkę piersiową i naklej elektrody zgodnie z rysunkami na opakowaniu.

• Jeśli jest drugi ratownik, niech kontynuuje uciski podczas przyklejania elektrod.

• Nie dotykaj poszkodowanego podczas analizy rytmu i podczas wyładowania.

• Po wyładowaniu — albo gdy AED powie, że wyładowanie nie jest potrzebne — natychmiast wróć do uciskania klatki piersiowej.

• Dalej wykonuj polecenia głosowe AED.​

3. Masywny krwotok

Masywny krwotok może zabić w ciągu kilku minut. Liczy się natychmiastowe zatrzymanie krwawienia.

1. Wezwij pomoc. Dzwoń 112 lub 999. Jeśli jesteś sam, użyj głośnika.

2. Mocno uciskaj ranę. Przyłóż gazę, opatrunek lub czysty materiał bezpośrednio do miejsca krwawienia i utrzymuj stały, mocny ucisk.

3. Załóż opatrunek uciskowy. Gdy krwawienie jest opanowane, zabezpiecz ranę opatrunkiem uciskowym.

4. Jeśli krwotok z kończyny nadal zagraża życiu — użyj opaski uciskowej. Załóż ją 5–7 cm powyżej rany, nie na stawie. Dokręć do zatrzymania krwawienia, zapisz godzinę założenia i nie luzuj jej.

• Jeśli masz opatrunek hemostatyczny i umiesz go użyć, może pomóc w opanowaniu ciężkiego krwawienia.

• Chroń poszkodowanego przed wychłodzeniem i stale kontroluj jego stan.​

4. Zadławienie (ciało obce w drogach oddechowych)

• Jeśli osoba skutecznie kaszle i może mówić — zachęcaj ją do kaszlu i obserwuj.

• Jeśli kaszel staje się nieskuteczny, osoba nie może mówić lub oddychać — pochyl ją do przodu i wykonaj do 5 energicznych uderzeń między łopatkami.

• Jeśli to nie pomaga — wykonaj do 5 uciśnięć nadbrzusza.

• Jeśli zadławienie nadal trwa, dzwoń 112/999 i wykonuj naprzemiennie 5 uderzeń między łopatkami oraz 5 uciśnięć nadbrzusza.

• Nie wkładaj palców „na ślepo" do ust. Usuń ciało obce tylko wtedy, gdy je wyraźnie widzisz i możesz łatwo chwycić.

• Jeśli poszkodowany straci przytomność i nie oddycha prawidłowo — rozpocznij RKO.

• Po skutecznym usunięciu zadławienia za pomocą uciśnięć nadbrzusza lub uciśnięć klatki piersiowej potrzebna jest ocena medyczna.

 5. Oparzenie

1. Przerwij działanie źródła ciepła i zadbaj o bezpieczeństwo.

2. Chłodź oparzenie wodą. Polewaj chłodną, bieżącą wodą około 20 minut (co najmniej 15 minut). Nie używaj lodu.

3. Zdejmij biżuterię i luźne ubranie w pobliżu oparzenia. Nie odrywaj materiału przyklejonego do skóry.

4. Osłoń ranę. Po schłodzeniu załóż luźny jałowy lub hydrożelowy opatrunek.

• Nie przekłuwaj pęcherzy.

• Nie smaruj oparzenia masłem, tłuszczem, kremem, pastą do zębów ani innymi domowymi preparatami.

• Przy oparzeniu chemicznym obficie spłukuj miejsce dużą ilością bieżącej wody przez 15–20 minut, o ile jest to bezpieczne.

• Dzwoń 112/999 przy oparzeniu rozległym lub głębokim, twarzy/szyi/dróg oddechowych, oparzeniu elektrycznym lub chemicznym albo gdy stan poszkodowanego budzi niepokój.​

6. Udar cieplny / udar słoneczny

Udar cieplny to stan zagrożenia życia. Szczególnie niepokojące są: splątanie, dezorientacja, pobudzenie, drgawki lub utrata przytomności.

1. Dzwoń 112/999. Nie czekaj, aż objawy same miną.

2. Natychmiast rozpocznij chłodzenie. Przenieś osobę do chłodnego lub zacienionego miejsca, zdejmij nadmiar ubrania.

3. Chłodź aktywnie. Użyj chłodnej/zimnej wody, mokrych prześcieradeł lub ręczników, wentylatora, chłodnego prysznica; jeśli jest to bezpieczne i możliwe, bardzo skuteczne jest zanurzenie ciała (bez głowy) w chłodnej wodzie.

• Rozpocznij chłodzenie od razu — nie czekaj na przyjazd karetki.

• Nie podawaj picia osobie splątanej, bardzo sennej, mającej drgawki lub nieprzytomnej.

• Jeśli osoba nie reaguje, sprawdź oddech: prawidłowy — pozycja bezpieczna; nieprawidłowy — RKO i AED.​

7. Podejrzenie zawału serca

Najczęstszy objaw to ucisk, gniecenie, ciężar lub pieczenie w klatce piersiowej. Ból może promieniować do szyi, żuchwy, barku lub ręki. Mogą wystąpić też duszność, zimny pot, nudności, osłabienie lub silny niepokój.

1. Dzwoń 112/999. Nie czekaj, aż ból minie. Nie pozwalaj choremu samodzielnie jechać do szpitala.

2. Zapewnij spokój i wygodną pozycję. Pozwól usiąść lub położyć się tak, jak jest mu najwygodniej. Nie każ chodzić ani się wysilać.

3. Zostań z chorym i obserwuj go. Jeżeli ma rozpoznaną dławicę piersiową, pomóż mu przyjąć jego własny, wcześniej przepisany lek (np. nitroglicerynę) zgodnie z zaleceniem lekarza.

4. Aspiryna. Dorosły z bólem sugerującym zawał może sam przyjąć 300 mg kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), najlepiej do rozgryzienia lub rozpuszczenia, jeśli nie ma znanej alergii na aspirynę i może bezpiecznie połykać. W razie wątpliwości zapytaj dyspozytora 112/999.

5. Gdy chory przestanie reagować. Jeśli nie oddycha prawidłowo, natychmiast rozpocznij RKO i użyj AED.

8. Udar mózgu – zapamiętaj A.M.S.T.

Udar to nagłe zaburzenie przepływu krwi w mózgu. Czas ma kluczowe znaczenie — każda minuta opóźnienia zmniejsza szansę na skuteczne leczenie.​

• Inne nagłe objawy to m.in. silny ból głowy, zaburzenia widzenia, drętwienie połowy twarzy lub ciała, problemy z równowagą/chodem, zawroty głowy lub dezorientacja.

• Nie czekaj, aż objawy miną — nawet przemijające objawy wymagają pilnej oceny.

• Zanotuj godzinę rozpoczęcia objawów albo moment, kiedy osoba była ostatnio widziana bez objawów.

• Nie podawaj jedzenia, picia ani leków — także aspiryny.

• Nie zmuszaj chorego do chodzenia. Zapewnij spokojną, bezpieczną i wygodną pozycję.

• Jeśli chory nie reaguje: sprawdź oddech. Prawidłowy — pozycja bezpieczna (jeśli brak urazu); nieprawidłowy — RKO i AED.​

9. Napad drgawkowy / padaczkowy

Napad drgawek nie zawsze oznacza padaczkę. Drgawki mogą mieć różne przyczyny, a krótkie ruchy przypominające napad mogą pojawić się także na początku zatrzymania krążenia.

  W czasie drgawek

• Sprawdź czas rozpoczęcia napadu.

• Usuń z otoczenia twarde, ostre i niebezpieczne przedmioty. Chroń głowę przed urazem, np. podkładając miękką rzecz, jeśli możesz to zrobić bez siłowania się.

• Nie przytrzymuj chorego i nie próbuj zatrzymywać drgawek.

• Nie wkładaj niczego do ust. Nie próbuj „wyciągać języka".

• Nie podawaj jedzenia, picia ani leków do ust w trakcie napadu.

  Po ustaniu drgawek

• Natychmiast sprawdź, czy osoba oddycha prawidłowo.

• Jeśli oddycha prawidłowo — ułóż ją na boku w pozycji bezpiecznej i zostań przy niej.

• Jeśli nie oddycha prawidłowo — dzwoń 112/999 (jeżeli nie zrobiono tego wcześniej), rozpocznij RKO i użyj AED.

• Wezwij 112/999, gdy: to pierwszy napad; drgawki trwają ponad 5 minut; napady następują jeden po drugim bez odzyskania przytomności; doszło do urazu; osoba jest w ciąży lub ma cukrzycę; po napadzie ma problemy z oddychaniem; albo sytuacja budzi Twój niepokój.​

10. Najkrótsza zasada do zapamiętania

11. RKO u dziecka – krok po kroku

1. Zadbaj o bezpieczeństwo. Nie narażaj siebie ani dziecka na dodatkowe niebezpieczeństwo.

2. Sprawdź reakcję. Zawołaj dziecko i delikatnie dotknij/potrząśnij za ramię. Niemowlęcia nie potrząsaj — dotknij je i spróbuj wywołać reakcję głosem.

3. Jeśli nie reaguje — wezwij pomoc. Zadzwoń 112/999 na głośniku. Jeśli ktoś jest obok, niech dzwoni i przyniesie AED, a Ty rozpocznij dalsze czynności.

4. Udrożnij drogi oddechowe i sprawdź oddech. Odchyl głowę i unieś brodę. U niemowlęcia głowa powinna być w pozycji neutralnej;
u starszego dziecka odchylenie jest większe. Oceniaj oddech nie dłużej niż 10 sekund.

5. Jeśli dziecko nie oddycha prawidłowo — wykonaj 5 oddechów ratowniczych. Każdy oddech około 1 sekundy, tylko tyle powietrza, by klatka piersiowa wyraźnie się uniosła. U niemowlęcia obejmij swoimi ustami jednocześnie jego usta i nos.

6. Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Uciskaj dolną połowę mostka w tempie 100–120 razy na minutę. Głębokość: co najmniej 1/3 wymiaru klatki piersiowej. Po każdym uciśnięciu pozwól klatce całkowicie się unieść.

• Niemowlę: użyj dwóch kciuków, obejmując klatkę piersiową dłońmi. Jeśli nie da się uzyskać skutecznych uciśnięć tą techniką, można użyć nasady jednej dłoni.

• Dziecko powyżej 1. roku życia: użyj jednej lub dwóch dłoni — zależnie od wielkości dziecka — tak, aby osiągnąć prawidłową głębokość.

• Nastolatek: głębokość uciśnięć jak u dorosłego, około 5–6 cm; nie uciskaj głębiej niż 6 cm.

7. Kontynuuj RKO. Jeśli jesteś przeszkolony pediatrycznie: 15 uciśnięć + 2 oddechy. Jeśli nie jesteś przeszkolony pediatrycznie lub znasz tylko RKO dorosłych: 30 uciśnięć + 2 oddechy.

• Jeśli nie potrafisz lub nie chcesz wykonywać oddechów, prowadź same uciśnięcia. To lepsze niż brak RKO.

8. Użyj AED jak najszybciej. Włącz urządzenie i postępuj dokładnie według poleceń głosowych. Jeśli dostępny jest tryb pediatryczny, użyj go u niemowląt i dzieci o masie poniżej 25 kg (około 8 lat). Jeśli AED nie ma trybu dziecięcego, użyj trybu standardowego.

• Przy małym dziecku (<25 kg) elektrody najlepiej umieścić przód–tył: jedna na klatce piersiowej, druga na plecach między łopatkami.

• Nie przerywaj RKO poza krótkimi przerwami na oddechy lub na polecenie AED.

Przedziały wiekowe

Praktyczna zasada: jeśli poszkodowany wygląda jak osoba dorosła, można zastosować algorytm dla dorosłych.​

12. Zadławienie – ciało obce w drogach oddechowych

 Dziecko powyżej 1. roku życia

1. Jeśli kaszel jest skuteczny — zachęcaj do kaszlu. Nie uderzaj między łopatki, jeśli dziecko dobrze kaszle i może oddychać.

2. Jeśli kaszel jest nieskuteczny — wykonaj do 5 uderzeń między łopatkami. Pochyl dziecko wyraźnie do przodu i uderzaj nasadą dłoni między łopatkami.

3. Jeśli to nie pomaga — wykonaj do 5 uciśnięć nadbrzusza. Stań za dzieckiem, obejmij je, zaciśnij pięść między pępkiem a końcem mostka i pociągnij energicznie do siebie i ku górze.

4. Powtarzaj naprzemiennie. Do 5 uderzeń między łopatkami + do 5 uciśnięć nadbrzusza, aż przeszkoda zostanie usunięta lub dziecko straci przytomność.

Niemowlę (do 1. roku życia)

1. Ułóż niemowlę głową niżej niż tułów. Połóż je twarzą w dół na swoim przedramieniu lub udzie i podtrzymuj głowę.

2. Wykonaj do 5 uderzeń między łopatkami. Po każdym uderzeniu sprawdź, czy ciało obce wypadło.

3. Jeśli to nie pomaga — obróć niemowlę na plecy. Utrzymuj głowę niżej niż klatkę piersiową.

4. Wykonaj do 5 uciśnięć klatki piersiowej. Zastosuj technikę dwóch kciuków z objęciem klatki piersiowej i uciskaj mostek krócej i bardziej energicznie niż podczas RKO.

5. Powtarzaj naprzemiennie 5 + 5. Kontynuuj do usunięcia przeszkody lub utraty przytomności.

Jeśli dziecko straci przytomność podczas zadławienia

• Połóż je na twardej powierzchni i upewnij się, że 112/999 zostało wezwane.

• Otwórz drogi oddechowe i spróbuj wykonać 5 oddechów ratowniczych.

• Następnie rozpocznij RKO. Przy każdorazowym otwarciu dróg oddechowych spójrz do ust i usuń tylko wyraźnie widoczne ciało obce.

• Po skutecznym usunięciu zadławienia za pomocą uciśnięć nadbrzusza lub uciśnięć klatki piersiowej dziecko powinno zostać ocenione przez personel medyczny, ponieważ mogą wystąpić urazy.

Kiedy wezwać karetkę – 112 lub 999

Karetkę wzywaj w nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia — gdy zwłoka może doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia organizmu albo śmierci.

Przytomność i układ nerwowy

• utrata przytomności lub wyraźne zaburzenia świadomości

• drgawki, zwłaszcza pierwszy napad lub napad przedłużający się

• bardzo wysoka gorączka z drgawkami albo nietypowymi objawami

Oddychanie i krążenie

• brak prawidłowego oddechu / zatrzymanie krążenia

• nasilona duszność, sinienie, ciężki napad astmy

• nagły, silny ból w klatce piersiowej lub poważne zaburzenia rytmu serca

Krwawienie, brzuch, zatrucia

• masywny krwotok lub rozległa rana

• nagły, bardzo silny ból brzucha

• uporczywe wymioty, szczególnie z krwią, albo duża ilość krwi w stolcu

• zatrucie lekami, chemikaliami lub gazem; połknięcie środka żrącego

• ostra reakcja alergiczna z dusznością, obrzękiem lub omdleniem

Urazy i czynniki zewnętrzne

• wypadek komunikacyjny z urazem lub pogorszeniem stanu

• upadek z dużej wysokości

• uraz nogi uniemożliwiający samodzielne poruszanie się

• rozległe oparzenie, porażenie prądem, udar cieplny lub znaczne wychłodzenie

• podtopienie lub utonięcie

• zadławienie

Inne stany nagłe

• gwałtownie postępujący poród lub masywny krwotok z dróg rodnych

• próba samobójcza

• groźna agresja związana z ciężkim zaburzeniem psychicznym, gdy istnieje zagrożenie dla chorego lub otoczenia

 Jak rozmawiać z dyspozytorem

• Podaj dokładne miejsce zdarzenia: miejscowość, ulica, numer, punkt charakterystyczny i sposób dojazdu.

• Powiedz krótko, co się stało.

• Podaj liczbę poszkodowanych i ich stan: czy reagują i czy oddychają.

• Podaj orientacyjny wiek poszkodowanego oraz swoje imię i numer telefonu.

• Słuchaj instrukcji i nie rozłączaj się jako pierwszy. Dyspozytor może prowadzić Cię krok po kroku przez pierwszą pomoc.

 Schemat do zapamiętania

---

CYBERPRZESTĘPCZOŚĆ

Phishing czyli wyłudzanie danych

Phishing to jedna z najpopularniejszych metod oszustwa w internecie. Polega na podszywaniu się pod zaufane instytucje, takie jak banki, firmy kurierskie, urzędy czy portale społecznościowe.

Oszuści wysyłają fałszywe e-maile lub SMS-y z proszą o kliknięcie w link. Po wejściu na stronę, która wygląda jak prawdziwa, użytkownik może podać login, hasło lub inne dane. Trafiają one wtedy do przestępców.

Jak się chronić?

• Uważnie czytaj wiadomości i zwracaj uwagę na błędy językowe.
• Sprawdzaj adres nadawcy.
• Nie działaj pod wpływem emocji, np. strachu przed blokadą konta lub obietnicy nagrody.
• Nie klikaj w linki od nieznanych nadawców.
• Zawsze sprawdzaj adres strony internetowej przed wpisaniem swoich danych.

Malware czyli  złośliwe oprogramowanie

Malware to szkodliwe programy, które mogą dostać się na komputer lub telefon. Ich celem jest kradzież danych, uszkadzanie plików lub przejęcie kontroli nad urządzeniem.

Najczęstsze rodzaje malware:

Wirusy komputerowe

• Potrafią kopiować się i infekować kolejne pliki.
• Mogą spowalniać komputer lub powodować awarie.
  
  Konie trojańskie (trojany)

• Udają przydatne programy.
• Po zainstalowaniu dają przestępcom dostęp do urządzenia.
  
  Ransomware

• Blokuje dostęp do plików poprzez ich zaszyfrowanie.
• Przestępcy żądają okupu za odzyskanie danych.
  
  Spyware

• Działa w ukryciu.
• Zbiera informacje, takie jak loginy, hasła czy dane kart płatniczych.
  
  Jak się chronić?

• Korzystaj z programu antywirusowego.
• Regularnie aktualizuj system i aplikacje.
• Nie otwieraj podejrzanych załączników.
• Pobieraj programy tylko z oficjalnych źródeł.

Ataki DDoS czyli blokowanie stron internetowych

Atak DDoS polega na wysłaniu ogromnej liczby zapytań do strony internetowej lub serwera. Powoduje to ich przeciążenie i utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z usługi.

Najczęściej celem takich ataków są:

• duże firmy,
• sklepy internetowe,
• banki,
• instytucje publiczne.
  
  Przed takimi atakami chronią specjalistyczne systemy bezpieczeństwa monitorujące ruch sieciowy.

Man-in-the-Middle czyli przechwytywanie komunikacji

W tym ataku przestępca „wstawia się"  pomiędzy użytkownika a stronę internetową lub aplikację. Dzięki temu może podglądać lub zmieniać przesyłane informacje.

Najczęściej dzieje się to w niezabezpieczonych, publicznych sieciach Wi-Fi, np.:

• w kawiarniach,
• hotelach,
• na lotniskach.
  
  Przestępcy mogą tworzyć fałszywe sieci Wi-Fi, które wyglądają na legalne. Po połączeniu się z nimi użytkownik może nieświadomie przekazać swoje dane logowania.
  
  Jak się chronić?

• Nie loguj się do banku przez publiczne Wi-Fi.
• Korzystaj z VPN, jeżeli musisz używać publicznej sieci.
• Sprawdzaj, czy adres strony zaczyna się od https://.
• Regularnie aktualizuj system i aplikacje.

Inżynieria społeczna (Social Engineering) czyli manipulacja ludźmi​

Nie wszystkie ataki wymagają specjalistycznego oprogramowania. Czasami wystarczy oszukać człowieka.

Przestępcy mogą podawać się za:

• pracowników banku,
• informatyków,
• urzędników,
• znajomych lub członków rodziny.
  
  Ich celem jest nakłonienie ofiary do podania poufnych informacji, takich jak hasła, kody SMS czy dane osobowe.
  
  Jak się chronić?

• Zachowuj ostrożność podczas rozmów telefonicznych i korespondencji e-mail.
• Nie podawaj haseł ani kodów weryfikacyjnych.
• Zawsze upewnij się, z kim rozmawiasz.

Podsumowanie​

Cyberprzestępcy stale wymyślają nowe sposoby oszukiwania użytkowników internetu. Dlatego warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

1. Aktualizuj system i programy.
2. Używaj silnych, unikalnych haseł.
3. Nie klikaj podejrzanych linków.
4. Nie otwieraj nieznanych załączników.
5. Sprawdzaj adresy stron internetowych.
6. Chroń swoje dane i zachowuj zdrowy rozsądek.

Świadomość zagrożeń i ostrożność w sieci to najlepszy sposób na ochronę przed cyberatakami.​

---

​

​BUDOWLE OCHRONNE I MIEJSCA SCHRONIENIA

​​

http://schrony.straz.gov.pl/  sprawdź gdzie jest Twój najbliższy schron

Można wyróżnić dwa główne rodzaje obiektów zbiorowej ochrony:
1. Budowle ochronne:
•    Zaliczają się do nich schrony i ukrycia.
•    Schrony to obiekty o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażone w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne. Ich zadaniem jest zapewnienie ochrony przed szerokim spektrum zagrożeń, w tym przed skażeniami chemicznymi, biologicznymi i promieniowaniem.
•    Ukrycia to obiekty o konstrukcji niehermetycznej, które służą przede wszystkim ochronie przed skutkami fali uderzeniowej i odłamków. Budowle ochronne mogą być wyznaczane przez organy ochrony ludności w drodze zarządzenia (dotyczy obiektów będących w ich wyłącznym władaniu), uznawane na podstawie porozumienia z właścicielem lub zarządcą obiektu, lub wyznaczane w drodze decyzji administracyjnej.
2. Miejsca doraźnego schronienia:
•    Są to obiekty budowlane przystosowane do tymczasowego ukrycia ludzi. Mogą być to np. piwnice, garaże podziemne, tunele, przejścia podziemne. Ich celem jest zapewnienie podstawowej ochrony przed skutkami zagrożeń, zanim osoby zagrożone zostaną ewakuowane do bezpieczniejszych miejsc. Organizacja miejsc doraźnego schronienia może być nakazywana właścicielom i zarządcom obiektów budowlanych.

Wśród budowli ochronnych można wyróżnić następujące rodzaje obiektów budowlanych:
1. Dotychczasowe budowle ochronne:
•    Obiekty, które przed wejściem w życie nowej ustawy pełniły funkcję budowli ochronnej, takie jak schrony czy ukrycia. Kluczowe jest, aby obiekty te nadal spełniały wymogi stawiane budowlom ochronnym w zakresie wytrzymałości, bezpieczeństwa pożarowego, wentylacji, rozwiązań ewakuacyjnych, zaopatrzenia w wodę i energię, odprowadzania ścieków i możliwości przetrwania osób w środku. Istotne jest również, aby obiekt był zinwentaryzowany i posiadał kartę ewidencyjną wystawioną przez szefa obrony cywilnej.
•    Utrzymanie statusu budowli ochronnej jest możliwe, o ile obiekt nie jest przeznaczony do rozbiórki lub przebudowy, która uniemożliwiłaby spełnianie wymagań ochronnych.
•    Usytuowanie obiektu również ma znaczenie – bliskość jednostek wojskowych lub innych obiektów stanowiących zagrożenie dyskwalifikuje obiekt.
2. Nowe budowle ochronne:
•    Ustawa przewiduje możliwość uznawania za budowle ochronne również nowych obiektów lub części obiektów budowlanych. Dotyczy to w szczególności budynków użyteczności publicznej, takich jak szpitale, szkoły, urzędy czy dworce. Kluczowym kryterium jest tu możliwość zapewnienia schronienia odpowiedniej liczbie osób w przypadku zagrożenia.
•    Oceny zasadności i możliwości adaptacji na potrzeby budowli ochronnej dokonuje się, biorąc pod uwagę wymogi techniczne, potrzeby w zakresie liczby miejsc, zasadność ekonomiczną inwestycji oraz możliwość zapewnienia schronienia w innym obiekcie.
•    Ustawa dopuszcza możliwość zapewnienia schronienia w innym obiekcie, jeśli znajduje się on w odległości nie większej niż 500 metrów od budynku użyteczności publicznej.
3. Inne obiekty:
•    Miejsca doraźnego schronienia - obiekty budowlane przystosowane do tymczasowego ukrycia ludzi.
Ostateczną decyzję o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną podejmuje właściwy organ ochrony ludności, np. wójt, starosta lub wojewoda, na podstawie analizy konkretnego przypadku i spełnienia wszystkich wymagań określonych w ustawie.

Aby obiekt budowlany lub jego część, który przed wejściem w życie nowej ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej pełnił funkcję budowli ochronnej, mógł zachować ten status, musi spełniać szereg kryteriów. Kluczowe jest, aby taki obiekt spełniał warunki techniczne, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych i warunków technicznych użytkowania budowli ochronnych. Jeśli obiekt spełnia te warunki, nie ma potrzeby dodatkowej oceny.
W przypadku, gdy obiekt nie spełnia wymagań ww. rozporządzenia, ale był on zinwentaryzowany i posiadał kartę ewidencyjną, a także spełnia dalsze kryteria, może on zostać uznany za budowlę ochronną.

Do kryteriów tych należą:
•    Odpowiednia wytrzymałość. Obiekt musi być w stanie wytrzymać obciążenia i oddziaływania wynikające z potencjalnych zagrożeń.
•    Ochrona przeciwpożarowa. Obiekt musi posiadać rozwiązania ograniczające możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniające zachowanie nośności konstrukcji, ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na zewnątrz.
•    Wentylacja. Obiekt musi być wyposażony w sprawny system wentylacji zapewniający dopływ świeżego powietrza i usuwanie zanieczyszczeń.
•    Rozwiązania ewakuacyjne. Obiekt musi posiadać odpowiednie drogi ewakuacyjne zapewniające bezpieczną ewakuację osób w przypadku zagrożenia.
•    Zaopatrzenie w energię i wodę. Obiekt powinien posiadać niezależne źródła energii i wody, zapewniające zaspokojenie podstawowych potrzeb osób w nim przebywających.
•    Odprowadzanie ścieków. Obiekt musi posiadać sprawny system odprowadzania ścieków.
•    Możliwość przetrwania. Obiekt musi zapewniać odpowiednie warunki do przetrwania osób w nim przebywających przez określony czas, w tym ochronę przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak skażenia chemiczne, biologiczne czy promieniowanie.
 

Dodatkowo, obiekt nie może spełniać żadnego z kryteriów dyskwalifikujących, takich jak:
•    Planowana rozbiórka lub przebudowa, która uniemożliwiłaby spełnianie wymagań ochronnych.
•    Brak użytkowania i stałego dozoru ze strony właściciela lub zarządcy.
•    Usytuowanie w odległości większej niż 500 metrów od miejsca stałego przebywania ludzi, którym ta budowla zapewniała odpowiednie warunki zabezpieczenia przed określonymi zagrożeniami.
•    Usytuowanie w odległości mniejszej niż 500 metrów od jednostki wojskowej lub stałego elementu systemu obrony.
•    Usytuowanie w zasięgu oddziaływania innych obiektów budowlanych lub wolnostojących np. zbiorników z materiałami łatwopalnymi.
•    Zły stan techniczny uniemożliwiający dostosowanie do pełnienia funkcji ochronnej lub gdy dostosowanie takie byłoby niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione.
•    Bycie pod opieką konserwatora zabytków, chyba że wynika z niej możliwość wykorzystania i dostosowania obiektu do pełnienia funkcji ochronnej.

Decyzję o uznaniu obiektu za budowlę ochronną podejmuje właściwy organ ochrony ludności po analizie konkretnego przypadku i spełnienia wszystkich wymagań.

​---

 DZIKI I INNE DZIKIE ZWIERZĘTA

​

​

POSTĘPOWANIE Z DZIKAMI I INNYMI ZWIERZĘTAMI LEŚNYMI

Katowice z udziałem ponad 40% terenów zielonych (lasów, parków itp.) w powierzchni miasta są narażone na penetrowanie terenów zamieszkałych przez zwierzęta leśne: dziki, sarny, lisy, jelenie, gdyż miasto stanowi dla tych zwierząt źródło niewykorzystanych możliwości wyżywienia się.                     

DZIKI                     

W większości przypadków pojawienie się dzików na terenach miejskich jest spowodowane tylko koniecznością przedostania się z jednego lasu do innego przez tzw. „korytarze ekologiczne", którymi zawsze chodziły, a które zostały przejęte przez człowieka i zabudowane.                                          

Jednakże na terenie miasta są również dziki, które z powodu łatwej i zróżnicowanej żywności zasiedliły miejskie nieużytki, zagajniki i inne trudno dostępne tereny w mieście dające im schronienie.

W celu zminimalizowania zjawiska pojawiania się dzików na terenach zurbanizowanych i powodowania przez nie szkód w mieniu warto przestrzegać następujących zasad:​

• nie dokarmiać celowo dzików – zwierzęta przychodzą do ludzi nie z powodu braku pożywienia, lecz dlatego, że w mieście jest łatwiejszy dostęp do różnego rodzaju żywności,
• nie wyrzucać odpadów żywnościowych i biologicznych (np. skoszonej trawy) poza przeznaczone do tego pojemniki,
• nie dokarmiać ptaków poza karmnikami i przeznaczonymi do tego miejscami,
• zabezpieczyć pojemniki na śmieci przed możliwością dostępu do nich zwierząt – np. poprzez ich ogrodzenie i zamykane wejście,
• zawsze zamykać wiaty śmietnikowe,

Dokarmiając dziki – szkodzimy, a nie pomagamy!

W przypadku posesji indywidualnych i osiedli grodzonych:

• w okresie jesiennym zawsze zbierać tzw. „spady" owocowe, gdyż niezbierane owoce przyciągają dziki;
• zawsze zamykać furtki i bramy wjazdowe na posesję;
• w przypadku automatycznych bram wjazdowych maksymalnie skrócić czas, w którym brama pozostaje otwarta;
• wystawiać pojemniki  i worki z odpadami „bio" rano w dniu ich wywozu, a nie dzień wcześniej;
• zabezpieczyć nieruchomość przed wtargnięciem dzików – sprawdzić stan ogrodzenia i ewentualnie je wzmocnić, szczególnie  w miejscach sąsiadujących z terenami zielonymi lub lasami.
  
  Uwaga: zwykła, lekka lub niewłaściwie zamontowana siatka może nie stanowić skutecznej bariery dla dzika,  który może ją podważyć lub uszkodzić. Skuteczniejsze są solidne ogrodzenia odpowiednio  zabezpieczone przy podłożu;

• w wielu przypadkach pomaga zastosowanie tzw. „elektrycznego pastucha" wzdłuż ogrodzenia, należy jednak pamiętać, że instalacja ta musi być prawidłowo wykonana i eksploatowana zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa;

• dokonanie inspekcji własnej działki, terenów osiedli i innych miejsc przez ich właścicieli, władających, administratorów lub zarządców pod kątem występowania gęstego zakrzaczenia, chaszczy, drzew z gałęziami opadającymi do ziemi, które to miejsca mogą być doskonałym miejscem schronienia dla dzików w dzień i źródłem problemów w porze wieczorno-nocnej. „Prześwietlenie" tych terenów (w tym wycinka samosiejek, podkrzesanie drzew i krzewów) uniemożliwi dzikom ukrycie się i odpoczynek lub założenie barłogu. Należy jednak pamiętać, że prace w zakresie wycinki należy wykonywać zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony przyrody, w tym ochrony gatunkowej zwierząt i ich siedlisk, oraz – jeżeli jest to wymagane – po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń;
• na osiedlach zamykanych rozważenie zainstalowania ruchomej bramy zamiast szlabanu.
  
  W przypadku spotkania dzika lub stada dzików podczas spaceru:             
  

• najważniejsze to zachować spokój;
• po zauważeniu dzika nie należy uciekać, tylko niezwłocznie spokojnie oddalić się w przeciwnym kierunku,
• jeśli to możliwe zmienić stronę ulicy, odczekać lub wybrać inną drogę. W żadnym przypadku nie wchodzić w stado,    
•  nie zbliżać się do młodych dzików, nie dotykać ich, nie łapać, ani nie próbować karmić z ręki – jeden kwik młodego dzika może uruchomić reakcję obronną lochy, która w obronie młodych może być bardzo agresywna i niebezpieczna,
• nie stresować dzika, nie krzyczeć, nie straszyć – wystraszone i zestresowane zwierzę, może poturbować osobę, która stanie mu na drodze,
• nie wykonywać gwałtownych ruchów,
• nie odganiać dzika przy pomocy znajdujących się w pobliżu przedmiotów,
• podczas spaceru z psem – należy trzymać go na smyczy i nie dopuszczać do zbliżenia psa do dzików. Pies może sprowokować dzika do reakcji obronnej stwarzając zagrożenie zarówno dla siebie, jaki i opiekuna;            
• nie podchodzić do śpiącego dzika – zwierzę może być chore lub ranne, a obudzone może zaatakować.

 Pamiętajmy, że dziki raz nauczone, przyjdą pod bloki, domki po raz kolejny. Zwierzęta przyzwyczajone do przebywania i zdobywania pożywienia w środowisku miejskim bardzo ciężko jest zniechęcić i przegonić.                                          

Tylko takie postępowanie pozwoli minimalizować migrację tych zwierząt na tereny zurbanizowane i utrudni im dostęp do łatwego pożywienia.     

Odpowiedzialność za straty:                                     

Skutkami obecności dzików oprócz zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców są szkody powodowane przez nie: zbuchtowane trawniki, rabaty i boiska, rozkopane śmietniska, czy porozrzucane odpady w okolicach pojemników.                                          

Odpowiedzialność za szkody spowodowane przez dziki na terenie miasta można zgłaszać do: Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Departament Terenów Wiejskich, Katowice, Al. Korfantego 83, adres do korespondencji: Katowice, ul. Ligonia 46, tel. 32 77 44 848.

Dokarmiając dziki – szkodzimy, a nie pomagamy!

 SARNY

 W przypadku przedostania się sarny na posesję jedynym w praktyce wyjściem jest odczekanie aż sarna sama wyjdzie drogą, którą weszła na posesję, lub otwarcie na noc bramy i/lub furtki oraz zostawienie zwierzęcia w spokoju. W zdecydowanej większości przypadków sarna wyjdzie sama, kiedy w okolicy będzie spokój i życie miejskie ucichnie. Nie próbuj samodzielnie tupać ani płoszyć sarny, schwytanie i unieruchomienie dzikiego zwierzęcia powoduje bardzo silny stres i może doprowadzić do ciężkich powikłań, a nawet jego śmierci.

LISY

 Pomimo iż lisy mogą być nosicielami wścieklizny, od prawie 25 lat w Katowicach nie stwierdzono ani jednego przypadku tej choroby u lisów.

 Chory na wściekliznę lis wygląda odstraszająco – ma zmierzwioną, skołtunioną, częściowo odpadającą sierść, na odsłoniętych częściach skóry widoczne są pęcherze i owrzodzenia, ma błędny wzrok, z pyska toczy pianę, jest ospały (nie mając sił kładzie się), a podchodząc do ludzi syczy i jest agresywny.

 Lisy bez powyższych objawów podchodzące do człowieka to:

• albo lisy oswojone, które były dokarmiane przez ludzi,
• albo lisy młode, które po opuszczeniu rodzinnej nory zaczynają samodzielne życie i poszukiwanie pokarmu – w okresie od czerwca do września mogą podchodzić do ludzi. W takich przypadkach jako odstraszenie powinno wystarczyć krzyknięcie, tupnięcie czy wystraszenie zwierzęcia,
• albo lisy chore na świerzb (w języku potocznym nazywany parchem), które ze względu na chorobę są osłabione i przestają reagować na bodźce, które w normalnej sytuacji powodowałyby ich ucieczkę.​
  

PLECAK EWAKUACYJNY

Plecak ewakuacyjny to wcześniej przygotowany plecak z najpotrzebniejszymi rzeczami, które mogą być potrzebne w sytuacji zagrożenia lub nagłej ewakuacji. Dzięki niemu można szybko opuścić dom i mieć przy sobie podstawowe wyposażenie, takie jak woda, żywność, apteczka, dokumenty czy latarkę.

Plecak ewakuacyjny może się okazać pomocny podczas:

• pożaru,
• powodzi,
• długotrwałej awarii prądu, wody lub gazu,
• silnych burz i innych niebezpiecznych zjawisk pogodowych,
• katastrof budowlanych,
• innych sytuacji kryzysowych wymagających szybkiego opuszczenia miejsca zamieszkania.

Dlaczego warto go przygotować?

Zapewnia większe bezpieczeństwo.
Pozwala lepiej przygotować się na nieprzewidziane sytuacje.

Oszczędza czas
W sytuacji zagrożenia nie trzeba szukać potrzebnych rzeczy ani zastanawiać się, co spakować.

Pomaga przetrwać pierwsze godziny kryzysu
Zawarte w nim wyposażenie pozwala zaspokoić podstawowe potrzeby do czasu uzyskania pomocy.

Jest wygodny do przenoszenia
Ułatwia szybkie przemieszczanie się i ewakuację.

Pamiętaj!

Przygotowanie plecaka ewakuacyjnego to prosty sposób na zwiększenie bezpieczeństwa swojego i swoich bliskich. Warto mieć go zawsze gotowego i przechowywać w miejscu łatwo dostępnym.

Lepiej być przygotowanym na sytuację kryzysową która nigdy nie nastąpi, niż zaskoczonym, gdy pomoc będzie potrzebna.

Przygotowując plecak ewakuacyjny, warto postępować zgodnie z poniższymi krokami:

1. Wybierz odpowiedni plecak - powinien być wygodny, przestronny i wytrzymały.
2. Spakuj podstawowe elementy, takie jak żywność, wodę, przybory do rozpalania ognia, latarkę, mapę, kompas, narzędzia, śpiwór, karimatę, przybory higieniczne, apteczkę pierwszej pomocy oraz odzież odpowiednią do warunków atmosferycznych.
3. Dopasuj zawartość plecaka do indywidualnych potrzeb, np. leki na receptę, okulary korekcyjne, dokumenty tożsamości.
4. Regularnie sprawdzaj stan zapasów i wymieniaj przedmioty o ograniczonym terminie przydatności do użycia.
5. Przechowuj plecak ewakuacyjny w łatwo dostępnym miejscu, aby móc szybko z niego skorzystać w razie potrzeby.

PLECAK EWAKUACYJNY/RATUNKOWY

• Radio na baterie + baterie
•  Latarka + baterie
• Telefon + powerbank
•  Najpotrzebniejsze dokumenty: dokumenty tożsamości (dowód osobisty, paszport), prawo jazdy, kontakt do najbliższych osób, kopia ważnych recept na leki
• Zapalniczka / zapałki
• Świece
• Maski oddechowe / ochronne
• Mapa
•  Otwieracz do puszek
• Posiłki na 2-3 dni
•  Kompas
• Nóż
• Ołówek i notes
• Komplet sztućców
•  Kurtka przeciwdeszczowa
• Apteczka: m.in.-opaski uciskowe, szyny do stabilizacji złamań, folię termiczną, maskę do resuscytacji, chustę trójkątną, instrukcję udzielania pierwszej pomocy oraz plastry, bandaże, środki do dezynfekcji, nożyczki.
• Śpiwór i karimatę
• Worki na śmieci
• Ubranie na zmianę
• Mydło i żel do dezynfekcji
• Narzędzie wielofunkcyjne
• Kombinerki i łom
• Gotówka w niewielkich nominałach
• butelka filtrująca z nowym filtrem
• woda lub tabletki do uzdatniania wody
• Gumy i sznurki

NIEZBĘDNIK - TELEFONY

112 TELEFON OGÓLNY ŁĄCZY Z KOORDYNATOREM SŁUŻB

999 POGOTOWIE RATUNKOWE

998 STRAŻ POŻARNA

997 POLICJA

986 STRAŻ MIEJSKA​

---

BURZA​

​

O burzy mówimy wtedy, gdy następuje jedno lub kilka nagłych wyładowań atmosferycznych (piorunów). Wyładowania występują zarówno pomiędzy chmurami jak i między chmurą a ziemią. Zwykle burzy towarzyszą intensywne opady deszczu często z gradobiciem oraz porywisty wiatr. Czym jest piorun lub inaczej błyskawica? Mówiąc najprościej to wyładowania elektryczne o bardzo dużym natężeniu.

Burza to zjawisko pogodowe, podczas którego występują wyładowania atmosferyczne, widoczne jako błyskawice i słyszalne jako grzmoty. Wyładowania mogą pojawiać się zarówno między chmurami, jak i między chmurami a ziemią. Burzom często towarzyszą intensywne opady deszczu, grad oraz silny, porywisty wiatr.

Błyskawica, potocznie nazywana piorunem, jest bardzo silnym wyładowaniem elektrycznym w atmosferze. Choć trwa zaledwie ułamek sekundy, może stanowić powiązane zagrożenie dla ludzi, zwierząt, budynków i infrastruktury. Dlatego podczas burzy należy zachować szczególną ostrożność i stosować się do zasad bezpieczeństwa.

Ciekawostka

Aby obliczyć odległość od burzy, podziel liczbę sekund między błyskiem a grzmotem przez
3 (lub pomnóż czas w sekundach przez 340 metrów i podziel przez 1000). Światło dociera natychmiast, a dźwięk pokonuje 1 kilometr w około 3 sekundy.

• Przykłady:
• 3 sekundy = ok. 1 km od Ciebie.
• 9 sekund = ok. 3 km od Ciebie.
• 15 sekund = ok. 5 km od Ciebie

W CZASIE BURZY NAJBEZPIECZNIEJ JEST PRZEBYWAĆ WEWNĄTRZ BUDYNKU, DLATEGO, O ILE TO MOŻLIWE, NIE NALEŻY Z NIEGO WYCHODZIĆ!!!

POZA DOMEM

Jeżeli burza zastanie nas poza domem należy:

• jak najszybciej znaleźć bezpieczne schronienie,
• unikać przebywania pod drzewami,
• unikać przebywania na otwartej przestrzeni,
• jeżeli znaleźliśmy się na otwartej przestrzeni – znaleźć, o ile to możliwe, obniżenie terenu (starajmy się nie być najwyższym punktem) i kucnąć (nie siadać i nie kłaść się) ze złączonymi i podciągniętymi pod siebie nogami. Nogi powinny być złączone, ponieważ w przypadku uderzenia pioruna, na skutek powstania różnicy napięć (tzw. napięcia krokowego) może dojść do przepływu prądu między stopami,
• jeżeli pływamy w wodzie lub znajdujemy się na łodzi wyjść na brzeg i oddalić się od wody, gdyż jest ona doskonałym przewodnikiem elektrycznym,
• unikać dotykania przedmiotów zrobionych z metalu oraz przebywania w ich pobliżu – przedmioty metalowe mogą „przyciągać" pioruny,
• pozostać w samochodzie (jeżeli jesteśmy akurat w podróży) – samochód stanowi dobrą ochronę przed uderzeniem pioruna,
• natychmiast przykucnąć, jeżeli czujemy ładunki elektryczne w powietrzu, a włosy „stają nam dęba",
• osoby przebywające w grupie na otwartej przestrzeni powinny się rozproszyć na odległość kilkudziesięciu metrów, aby w przypadku uderzenia pioruna część grupy mogła udzielić pomocy porażonym,
• jeżeli widzisz zwisające przewody elektryczne, natychmiast powiadom odpowiednie służby. Pod żadnym pozorem do nich nie podchodź.

W DOMU

Jeżeli podczas burzy przebywamy w domu należy:

• unikać używania sprzętów elektrycznych i elektronicznych zasilanych z sieci, ponieważ korzystanie z tych urządzeń, w przypadku uderzenia pioruna w naziemną sieć elektroenergetyczną, grozi porażeniem impulsem rozchodzącym się w przewodach instalacji elektrycznej,
• odłączyć od sieci elektroniczny sprzęt domowy (sprzęt RTV, komputery) – to uchroni go przed uszkodzeniem w przypadku tzw. przepięcia, będącego skutkiem uderzenia pioruna w infrastrukturę elektroenergetyczną,
• przygotować latarkę z bateriami, na wypadek przerw w dostawie prądu,
• jeżeli widzisz iskrzenie domowej instalacji elektrycznej, popalone przewody lub czujesz swąd – wyłącz elektryczność oraz gaz i natychmiast wezwij odpowiednie służby techniczne.

PORAŻENIE PIORUNEM - CO ZROBIĆ?

• należy zbadać stan ogólny poszkodowanego,
• trzeba sprawdzić czy oddycha i czy tętno jest wyczuwalne,
• jeżeli u osoby porażonej piorunem doszło do zatrzymania oddechu, należy jak najszybciej rozpocząć sztuczne oddychanie, natomiast jeżeli tętno nie jest wyczuwalne niezbędne jest rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo – oddechowej czyli zewnętrznego masażu serca.

Zadzwoń lub zleć osobie stojącej najbliżej aby natychmiast zadzwoniła pod numer alarmowy 112. Osoba dyżurująca udzieli Ci podstawowych wskazówek oraz wyśle Zespół Ratownictwa Medycznego.​

---

​

SYGNAŁY ALARMOWE I KOMUNIKATY OSTRZEGAWCZE

Ogłoszenie alarmu

3 minuty 4 sekundy

Plik dźwiękowy z sygnałem ogłaszającym alarm

• sygnał akustyczny: modulowany dźwięk syreny w okresie trzech minut,
• w środkach masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm (przyczyna, rodzaj alarmu itp.) ............... dla ..............,
• wizualny sygnał alarmowy: znak żółty w kształcie trójkąta lub w uzasadnionych przypadkach innej figury geometrycznej. 
  
  
  
  
  
  

Plik dźwiękowy z sygnałem odwołującym alarm

• sygnał akustyczny: ciągły dźwięk syreny w okresie trzech minut,
• w środkach masowego przekazu: powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna: Uwaga! Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm (przyczyna, rodzaj alarmu itp.) ............... dla ..............

---

BEZDOMNOŚĆ

​​

Bezdomność to złożony problem społeczny oznaczający brak stałego, bezpiecznego i odpowiedniego miejsca do życia, w którym człowiek nie ma własnego schronienia spełniającego podstawowe warunki mieszkaniowe.

Przyczyny i źródła

• Konflikty w rodzinie i przemoc domowa.
• Uzależnienia (od alkoholu, narkotyków).
• Eksmisje, utrata mieszkania oraz wysokie zadłużenie.
• Trudna sytuacja finansowa i bezrobocie.
  
  Formy pomocy w Polsce

• Schroniska, noclegownie i ogrzewalnie dla osób w kryzysie.
• Programy krajowe takie jak rządowy program.
• Wsparcie organizacji pozarządowych oferujących posiłki, odzież i doradztwo.
  
  
  

POMOC BEZDOMNYM W KATOWICACH

Noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, świadcząc tymczasową pomoc w postaci miejsca noclegowego, w ramach której umożliwia spędzenie nocy w warunkach gwarantujących ochronę życia i zdrowia.

Tymczasowe schronienie może być udzielone również w formie ogrzewalni, która umożliwia interwencyjny, bezpieczny pobyt w ogrzewanych pomieszczeniach wyposażonych co najmniej  w miejsca siedzące.

Osoby bezdomne z terenu miasta Katowice mogą uzyskać schronienie w następujących placówkach:

doraźnie dla mężczyzn:
Noclegownia prowadzona przez Chrześcijańskie Stowarzyszenie Dobroczynne, ul. Obrońców Westerplatte 134a,  tel. 32 3088070

Noclegownia prowadzona przez Górnośląskie Towarzystwo Charytatywne, ul. Obrońców Westerplatte 134b,
tel. 789 560 716

Noclegownia prowadzona przez Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta, ul. Bracka 18,
tel. 730 331 112

doraźnie dla kobiet:
Doraźne miejsca w ramach działalności Schronisk dla bezdomnych kobiet i kobiet z dziećmi przy ul. Orkana 7a.

Całodobowo, po uprzednim wydaniu decyzji administracyjnej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
w Katowicach:
mężczyźni:

Schroniska dla bezdomnych mężczyzn, ul. Krakowska 138, tel. 32 202 38 73
Schronisko, ul. Dębowa 23, tel. 32 355 51 60

kobiety i kobiety z dziećmi:

Schroniska dla bezdomnych kobiet i kobiet z dziećmi, ul. Orkana 7a, tel. 32 203 12 60

Stowarzyszenie „PoMOC" dla Kobiet i Dzieci im. Marii Niepokalanej, ul. Zygmunta Krasińskiego 21 - oferuje pomoc interwencyjną, schronienie oraz wsparcie specjalistyczne dla kobiet i matek
z dziećmi w trudnej sytuacji życiowej lub zagrożonych przemocą tel. 32 255 38 69

Pomoc doraźną bez skierowania, można uzyskać w następujących ośrodkach:

- Ogrzewalnia dla bezdomnych, ul. Sienkiewicza 23 (Górnośląskie Towarzystwo Charytatywne),

- Hotel Pomocy Społecznej, ul. Orkana 7a, Katowice-Brynów (kobiety i kobiety z dziećmi),

- Ogrzewalnia, ul. Sądowa 1 (Towarzystwo Pomocy im. Św. Brata Alberta,

- Schronisko dla osób Bezdomnych, ul. Gliwicka 89a (Chrześcijańskie Stowarzyszenie Dobroczynne).

HIGIENA OSOBISTA​

Możliwość korzystania z kąpieli zapewnia każda placówka dla swoich mieszkańców, a dodatkowo:

- Łaźnia dla bezdomnych przy ulicy Krakowskiej 138 w Katowicach, czynna od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 12.00,

- Ogrzewalnia, Towarzystwo Pomocy im. Św. Brata Alberta, ul. Sądowa 1, czynna 24/7,

- Ogrzewalnia, Górnośląskie Towarzystwo Charytatywne, ul. Sienkiewicza 23, czynne 24/7.

WYKAZ PLACÓWEK/INSTYTUCJI GDZIE MOŻNA W KATOWICACH OTRZYMAĆ ODZIEŻ UŻYWANĄ:

- Górnośląskie Towarzystwo Charytatywne, ul. Jagiellońska 19, czwartki 11:00-14:00,

- Polski Czerwony Krzyż, ul. PCK 8, piątki od 7:00,

- Polski Komitet Pomocy Społecznej, ul. Kozielska 4a, środy-czwartki 10:00-13:00,

- Chrześcijańska Organizacja Charytatywna „Tabita", ul. Gliwicka 87, piątki 9:00-14:00,

- Parafia Ewangelicko-Augsburska, ul. Warszawska 18, poniedziałki 16:00-17:00, wtorki 9:00-14:00. czwartki 9:00-14:00 oraz 16:00-17:30,

- Parafia św. Apostołów Piotra i Pawła, ul. Mikołowska 32, środy 16.00-18:00,

- Zgromadzenie Sióstr Misjonarek Miłości, ul. Krasińskiego 27b, poniedziałek-piątek 8:00-11:00,

- Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa i św. Jana Bosko, ul. Fredry 26, pierwszy czwartek miesiąca od 16:00,
w kolejne czwartki-rano.

PLACÓWKI WYDAJĄCE GORĄCE POSIŁKI:

• Górnośląskie Towarzystwo Charytatywne, 40-032 Katowice ul. Jagiellońska 19, codziennie od godz. 12.00 do 17.00.;
• Rzymsko-Katolicka Parafia Niepokalanego Poczęcia NMP, 40-014 Katowice Pl. Szramka 1, codziennie od godz. 11.00 oprócz niedzieli i świąt;
• Towarzystwo Pomocy im. Św. Brata Alberta ul. Bracka 18;
• Klasztor Sióstr Służebniczek NPM, ul. Panewnicka 63, codziennie, w godz. 8:00-9:00;
• Parafia św. Anny, Plac Wyzwolenia 21, od poniedziałku do piątku, o godz. 13:00;
• Siostry Misjonarki Miłości Matki Teresy z Kalkuty, ul. Krasińskiego 27 b o godz. 14:30-poniedziałek, sobota
  i niedziela-gorący posiłek, wtorek-suchy prowiant. 
  
  Jak ubiegać się o pomoc?
  
  Należy zgłosić się do pracownika socjalnego Działu ds. Osób Bezdomnych przy ul. Macieja 10 lub bezpośrednio do jednej z wymienionych placówek.
  
  Pobyt w Schroniskach przyznawany jest decyzją administracyjną. W tym celu należy zgłosić się do Działu ds. Osób Bezdomnych mieszczącego się w Katowicach przy ulicy Macieja 10, tel.:
  32 209 00 09.
  
  POSIŁKI:
  
  Pomoc w postaci jednego gorącego posiłku dziennie może otrzymać osoba/rodzina, która nie może go sobie zapewnić własnym staraniem.
  
  Osoba/rodzina może otrzymać posiłek w jadłodajni na podstawie skierowania otrzymanego od pracownika socjalnego lub doraźnie bez skierowania.
  
  
  Schronienie tymczasowe w schroniskach
  
  Schronisko  dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi ukierunkowane na wzmocnienie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i uzyskanie samodzielności życiowej.
  
  Pobyt całodobowy można uzyskać w ośrodkach wsparcia dla bezdomnych:
  
  Schroniska dla bezdomnych mężczyzn, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, przy ul. Krakowskiej 138.
  Schroniska dla bezdomnych kobiet i kobiet z dziećmi, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, przy ul. Orkana 7a.
  Schronisko dla bezdomnych mężczyzn Caritas Archidiecezji Katowickiej, przy ul. Dębowej 23.
  
   

Opracowano na podstawie strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Katowicach (red. WZK)