http://schrony.straz.gov.pl/ sprawdź gdzie jest Twój najbliższy schron
Można wyróżnić dwa główne rodzaje obiektów zbiorowej ochrony:
1. Budowle ochronne:
• Zaliczają się do nich schrony i ukrycia.
• Schrony to obiekty o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażone w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne. Ich zadaniem jest zapewnienie ochrony przed szerokim spektrum zagrożeń, w tym przed skażeniami chemicznymi, biologicznymi i promieniowaniem.
• Ukrycia to obiekty o konstrukcji niehermetycznej, które służą przede wszystkim ochronie przed skutkami fali uderzeniowej i odłamków. Budowle ochronne mogą być wyznaczane przez organy ochrony ludności w drodze zarządzenia (dotyczy obiektów będących w ich wyłącznym władaniu), uznawane na podstawie porozumienia z właścicielem lub zarządcą obiektu, lub wyznaczane w drodze decyzji administracyjnej.
2. Miejsca doraźnego schronienia:
• Są to obiekty budowlane przystosowane do tymczasowego ukrycia ludzi. Mogą być to np. piwnice, garaże podziemne, tunele, przejścia podziemne. Ich celem jest zapewnienie podstawowej ochrony przed skutkami zagrożeń, zanim osoby zagrożone zostaną ewakuowane do bezpieczniejszych miejsc. Organizacja miejsc doraźnego schronienia może być nakazywana właścicielom i zarządcom obiektów budowlanych.
Wśród budowli ochronnych można wyróżnić następujące rodzaje obiektów budowlanych:
1. Dotychczasowe budowle ochronne:
• Obiekty, które przed wejściem w życie nowej ustawy pełniły funkcję budowli ochronnej, takie jak schrony czy ukrycia. Kluczowe jest, aby obiekty te nadal spełniały wymogi stawiane budowlom ochronnym w zakresie wytrzymałości, bezpieczeństwa pożarowego, wentylacji, rozwiązań ewakuacyjnych, zaopatrzenia w wodę i energię, odprowadzania ścieków i możliwości przetrwania osób w środku. Istotne jest również, aby obiekt był zinwentaryzowany i posiadał kartę ewidencyjną wystawioną przez szefa obrony cywilnej.
• Utrzymanie statusu budowli ochronnej jest możliwe, o ile obiekt nie jest przeznaczony do rozbiórki lub przebudowy, która uniemożliwiłaby spełnianie wymagań ochronnych.
• Usytuowanie obiektu również ma znaczenie – bliskość jednostek wojskowych lub innych obiektów stanowiących zagrożenie dyskwalifikuje obiekt.
2. Nowe budowle ochronne:
• Ustawa przewiduje możliwość uznawania za budowle ochronne również nowych obiektów lub części obiektów budowlanych. Dotyczy to w szczególności budynków użyteczności publicznej, takich jak szpitale, szkoły, urzędy czy dworce. Kluczowym kryterium jest tu możliwość zapewnienia schronienia odpowiedniej liczbie osób w przypadku zagrożenia.
• Oceny zasadności i możliwości adaptacji na potrzeby budowli ochronnej dokonuje się, biorąc pod uwagę wymogi techniczne, potrzeby w zakresie liczby miejsc, zasadność ekonomiczną inwestycji oraz możliwość zapewnienia schronienia w innym obiekcie.
• Ustawa dopuszcza możliwość zapewnienia schronienia w innym obiekcie, jeśli znajduje się on w odległości nie większej niż 500 metrów od budynku użyteczności publicznej.
3. Inne obiekty:
• Miejsca doraźnego schronienia - obiekty budowlane przystosowane do tymczasowego ukrycia ludzi.
Ostateczną decyzję o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną podejmuje właściwy organ ochrony ludności, np. wójt, starosta lub wojewoda, na podstawie analizy konkretnego przypadku i spełnienia wszystkich wymagań określonych w ustawie.
Aby obiekt budowlany lub jego część, który przed wejściem w życie nowej ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej pełnił funkcję budowli ochronnej, mógł zachować ten status, musi spełniać szereg kryteriów. Kluczowe jest, aby taki obiekt spełniał warunki techniczne, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych i warunków technicznych użytkowania budowli ochronnych. Jeśli obiekt spełnia te warunki, nie ma potrzeby dodatkowej oceny.
W przypadku, gdy obiekt nie spełnia wymagań ww. rozporządzenia, ale był on zinwentaryzowany i posiadał kartę ewidencyjną, a także spełnia dalsze kryteria, może on zostać uznany za budowlę ochronną.
Do kryteriów tych należą:
• Odpowiednia wytrzymałość. Obiekt musi być w stanie wytrzymać obciążenia i oddziaływania wynikające z potencjalnych zagrożeń.
• Ochrona przeciwpożarowa. Obiekt musi posiadać rozwiązania ograniczające możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniające zachowanie nośności konstrukcji, ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu oraz ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na zewnątrz.
• Wentylacja. Obiekt musi być wyposażony w sprawny system wentylacji zapewniający dopływ świeżego powietrza i usuwanie zanieczyszczeń.
• Rozwiązania ewakuacyjne. Obiekt musi posiadać odpowiednie drogi ewakuacyjne zapewniające bezpieczną ewakuację osób w przypadku zagrożenia.
• Zaopatrzenie w energię i wodę. Obiekt powinien posiadać niezależne źródła energii i wody, zapewniające zaspokojenie podstawowych potrzeb osób w nim przebywających.
• Odprowadzanie ścieków. Obiekt musi posiadać sprawny system odprowadzania ścieków.
• Możliwość przetrwania. Obiekt musi zapewniać odpowiednie warunki do przetrwania osób w nim przebywających przez określony czas, w tym ochronę przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak skażenia chemiczne, biologiczne czy promieniowanie.
Dodatkowo, obiekt nie może spełniać żadnego z kryteriów dyskwalifikujących, takich jak:
• Planowana rozbiórka lub przebudowa, która uniemożliwiłaby spełnianie wymagań ochronnych.
• Brak użytkowania i stałego dozoru ze strony właściciela lub zarządcy.
• Usytuowanie w odległości większej niż 500 metrów od miejsca stałego przebywania ludzi, którym ta budowla zapewniała odpowiednie warunki zabezpieczenia przed określonymi zagrożeniami.
• Usytuowanie w odległości mniejszej niż 500 metrów od jednostki wojskowej lub stałego elementu systemu obrony.
• Usytuowanie w zasięgu oddziaływania innych obiektów budowlanych lub wolnostojących np. zbiorników z materiałami łatwopalnymi.
• Zły stan techniczny uniemożliwiający dostosowanie do pełnienia funkcji ochronnej lub gdy dostosowanie takie byłoby niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione.
• Bycie pod opieką konserwatora zabytków, chyba że wynika z niej możliwość wykorzystania i dostosowania obiektu do pełnienia funkcji ochronnej.
Decyzję o uznaniu obiektu za budowlę ochronną podejmuje właściwy organ ochrony ludności po analizie konkretnego przypadku i spełnienia wszystkich wymagań.