Jako efekt działań związanych z tytułem Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 i współpracy z uczelniami, Miasto w roku 2025 zrealizowało cykl spotkań popularnonaukowych dla mieszkańców Katowic pn. „Kawiarnia Miasta Nauki". Spotkania te cieszyły się dużym powodzeniem, dlatego zdecydowano o ich kontynuacji również w roku 2026.

fot. Archiwum UEK

"Kawiarnia Miasta Nauki" to interdyscyplinarny program popularnonaukowy, który  zakłada kontynuację działań wypracowanych w ramach inicjatywy Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 i jest prowadzony we współpracy z uczelniami tworzącymi Konsorcjum Akademickie „Katowice - Miasto Nauki". Spotkania są skierowane do szerokiej grupy odbiorców - dzieci i młodzieży szkolnej, dorosłych i seniorów oraz realizują ideę przełożenia wiedzy akademickiej na praktyczne umiejętności przydatne w codziennym życiu mieszkańców.

Projekt realizowany jest od marca do listopada w dzielnicach Katowic w formie wykładów, warsztatów, w swobodnej, "kawiarnianej", atmosferze. Program cyklu spotkań obejmuje różnorodne obszary nauki i sztuki. Tematyka poszczególnych wydarzeń odzwierciedla profil i specjalizacje uczelni Konsorcjum, łącząc teorię z praktycznymi aspektami życia codziennego. Prowadzącymi zajęcia będą pracownicy naukowi poszczególnych uczelni.

Podczas tegorocznych spotkań zostaną poruszone m.in. kwestie związane z gospodarką i przedsiębiorczością, w tym zarządzaniem finansami osobistymi. Silnym akcentem będą także tematy związane ze zdrowiem i dobrostanem, obejmujące profilaktykę chorób cywilizacyjnych, zdrowe odżywianie, świadome kształtowanie stylu życia oraz znaczenie aktywności fizycznej w różnych grupach wiekowych. Spotkaniom towarzyszyć będą praktyczne warsztaty i rozmowy z ekspertami, którzy pokażą, jak nauka może wspierać codzienne wybory zdrowotne. Spotkania w szkołach mają charakter zamknięty, ponieważ mogą w nich uczestniczyć tylko uczniowie danej placówki. Pozostałe są otwarte dla wszystkich zainteresowanych.

Harmonogram maj i czerwiec:

19.05.2026

8:45-10:30 - prelekcja „O złocie i jego wartości" dla uczniów SP 32 Katowice, dr Mateusz Muszyński;

20 maja 2026

10:00-11:30 - prelekcja „AI dla seniora", MDK Murcki, mgr Alicja Kozacka;

Warsztaty łączące naukę bezpiecznego rozpoznawania manipulacji AI, takich jak deepfake, z praktycznym wykorzystaniem asystentów w planowaniu podróży i rozwijaniu hobby. Uczestnicy dowiedzą się, jak konstruować proste instrukcje dla sztucznej inteligencji, aby zyskać realne wsparcie w codziennych sprawach urzędowych czy zdrowotnych. Całość szkolenia kładzie nacisk na zasadę ograniczonego zaufania i ochronę danych wrażliwych, budując cyfrową pewność siebie u osób 60+.

22 maja 2026

8:45-10:30 – prelekcja „W świecie pieniądza" dla uczniów SP 32 Katowice, dr Łukasz Szewczyk i Paweł Dobrosz;

26 maja 2026

10:00-11:30 - prelekcja "Depresja - czy to najbardziej uśmiechnięta choroba świata?" MDK Kostuchna, dr Michał Górski;

10:00-11:30 - warsztaty kreatywne z robienia przypinek „Komunikaty dla wspólnoty międzygatunkowej", Metrolab GZM, dr Michalina Klasik; 

Warsztaty „Komunikaty dla wspólnoty międzygatunkowej" to półtoragodzinne spotkanie dla całych rodzin, które zaczyna się od pytania – o kim właściwie mówimy, kiedy mówimy o wspólnocie? W trakcie warsztatów będziemy pracować z drobnymi formami – przypinkami. Punktem wyjścia będą przygotowane szablony, które posłużą do projektowania i wykonywania własnych pinów. Osoby uczestniczące w zajęciach, będą mogły opracowywać graficznie wybrane słowa i motywy, korzystając z cienkopisów oraz innych narzędzi rysunkowych. Powstające hasła będą próbą dzielenia się dobrym słowem – formułowania troskliwych komunikatów, kierowanych poza ludzki krąg odbiorców. Po wykonaniu szablonu uczestnicy, przy użyciu maszyny do przypinek, będą mogli przenieść swój projekt na przypinkę i zabrać ją ze sobą jako pamiątkę z wydarzenia. Spotkaniu towarzyszyć będzie krótka prezentacja wybranych przykładów realizacji artystycznych z obszaru sztuki współczesnej, wykorzystujących słowny komunikat.

10 czerwca 

10:00-11:30 - prelekcja "Słońce w pigułce – jak witamina D wpływa na nasze zdrowie?", MDK Murcki, dr n. o zdr. Justyna Nowak;

Dlaczego witamina D jest tak ważna w naszym codziennym życiu? Jak ją uzupełniać i co powoduje jej niedobór? Wykład poświęcony będzie znaczeniu witaminy D dla zdrowia człowieka, a prowadząca poruszy m.in. temat źródeł witaminy D, przyczyn niedoborów i aktualnych zaleceń dotyczących suplementacji.

12 czerwca 

8:45-10:30 - prelekcja „Zdrowie na widelcu", SP 32 Katowice, dr Barbara Hall;

Obecnie na świecie, w tym w Polsce, panuje epidemia poczucia lęku, nieradzenia sobie ze stresem i depresji. To, co spożywamy każdego dnia wpływ nie tylko na nasze zdrowie fizyczne, ale i psychiczne. Podczas spotkania, uczniowie zdobędą wiedzę na temat czego, co jeść i pić, a czego nie, by lepiej spać, radzić sobie z codziennymi wyzwaniami i po prostu czuć się lepiej.

13 czerwca 

11:00-17:00 – Dolina Trzech Stawów, Leśny Piknik Rodzinny Ekoopodpowiedzialnie;

• 11:00-13:00 – dr Barbara Hall, otwarte porady dla wszystkich zainteresowanych na temat eko-jedzenia i zdrowego odżywiania, „Zdrowie na widelcu".
  
• 13:00-17:00 – Fundacja SOLE, warsztaty ekologiczno-techniczne „Domki dla zapylaczy – tworzenie schronień dla owadów". Warsztat ekologiczno-techniczny polegający na tworzeniu domków dla owadów zapylających z wykorzystaniem m.in. puszek po żywności oraz naturalnych materiałów takich jak trzcina, szyszki, patyki i słoma. Uczestnicy poznają rolę owadów w ekosystemie oraz ideę ponownego wykorzystania odpadów w praktyce. Zajęcia skierowane są dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od grupy wiekowej.

16 czerwca 

8:45-10:30 - prelekcja „O złocie i jego wartości", SP 17 Katowice, dr Mateusz Muszyński; 

Warsztaty skierowane do uczniów szkół podstawowych z klas 6–8. Uczestnicy będą mieli okazję poznać historię złota w pigułce – od jego roli w starożytnych cywilizacjach, przez gorączkę złota w Stanach Zjednoczonych, aż po rosnące znaczenie tego kruszcu we współczesnym świecie. Dzieci dowiedzą się, jakie właściwości złota sprawiają, że jest ono tak cenne, gdzie jest wydobywane, a także spróbują odpowiedzieć na pytanie, kiedy mogą wyczerpać się jego zapasy. Warsztaty przybliżą uczniom mechanizmy, które wpływają na cenę złota, a także pokażą różne sposoby inwestowania w złoto. Warsztaty mają charakter praktyczny – na zakończenie uczniowie wezmą udział w krótkim ćwiczeniu pt. „Nasza złota inwestycja", w którym w grupach będą planować i przedstawiać własne inwestycje na podstawie przyjętych założeń.

30 czerwca 

10:00-11:30 - prelekcja „Senior w świecie finansów", MDK Kostuchna, dr Łukasz Szewczyk i Paweł Dobrosz;

Celem wykładu jest ukazanie, jak senior może odnaleźć się we współczesnym świecie finansów i bezpiecznie zarządzać pieniędzmi. W jego trakcie omówiona zostanie m.in. istota rynku finansowego z perspektywy seniora, w tym innowacyjne metody płatności bezgotówkowych oraz proste sposoby kontrolowania wydatków i oszczędności. Uczestnicy poznają także najczęstsze zagrożenia, takie jak fałszywe inwestycje czy wyłudzenia, oraz dowiedzą się, jak im zapobiegać. Przedstawione zostaną także praktyczne wskazówki dotyczące produktów finansowych, w szczególności na co powinno się zwracać uwagę przed podpisaniem jakichkolwiek umów o produkt finansowy. Wykład zakończy sesja pytań od słuchaczy.