Jako efekt działań związanych z tytułem Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 i współpracy z uczelniami, Miasto w roku 2025 zrealizowało cykl spotkań popularnonaukowych dla mieszkańców Katowic pn. „Kawiarnia Miasta Nauki". Spotkania te cieszyły się dużym powodzeniem, dlatego zdecydowano o ich kontynuacji również w roku 2026.
fot. Archiwum UEK
"Kawiarnia Miasta Nauki" to interdyscyplinarny program popularnonaukowy, który zakłada kontynuację działań wypracowanych w ramach inicjatywy Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 i jest prowadzony we współpracy z uczelniami tworzącymi Konsorcjum Akademickie „Katowice - Miasto Nauki". Spotkania są skierowane do szerokiej grupy odbiorców - dzieci i młodzieży szkolnej, dorosłych i seniorów oraz realizują ideę przełożenia wiedzy akademickiej na praktyczne umiejętności przydatne w codziennym życiu mieszkańców.
Projekt realizowany jest od marca do listopada w dzielnicach Katowic w formie wykładów, warsztatów, w swobodnej, "kawiarnianej", atmosferze. Program cyklu spotkań obejmuje różnorodne obszary nauki i sztuki. Tematyka poszczególnych wydarzeń odzwierciedla profil i specjalizacje uczelni Konsorcjum, łącząc teorię z praktycznymi aspektami życia codziennego. Prowadzącymi zajęcia będą pracownicy naukowi poszczególnych uczelni.
Podczas tegorocznych spotkań zostaną poruszone m.in. kwestie związane z gospodarką i przedsiębiorczością, w tym zarządzaniem finansami osobistymi. Silnym akcentem będą także tematy związane ze zdrowiem i dobrostanem, obejmujące profilaktykę chorób cywilizacyjnych, zdrowe odżywianie, świadome kształtowanie stylu życia oraz znaczenie aktywności fizycznej w różnych grupach wiekowych. Spotkaniom towarzyszyć będą praktyczne warsztaty i rozmowy z ekspertami, którzy pokażą, jak nauka może wspierać codzienne wybory zdrowotne. Spotkania w szkołach mają charakter zamknięty, ponieważ mogą w nich uczestniczyć tylko uczniowie danej placówki. Pozostałe są otwarte dla wszystkich zainteresowanych.
Harmonogram wrzesień i październik:
8 września MDK Kostuchna i 9 września MDK Murcki
10:00-11:30 "GAD - czy to jeszcze troska, czy już nadmiar zmartwień?", dr n. o zdr. Michał Górski;
W trakcie spotkania zostanie omówione, czym jest zaburzenie lękowe uogólnione (GAD) oraz jak odróżnić je od zwykłego, codziennego martwienia się. Przedstawione zostaną sytuacje, w których troska o zdrowie, rodzinę czy przyszłość zaczyna wymykać się spod kontroli i wpływać na jakość życia. Zaprezentowane będą również typowe objawy GAD, zarówno psychiczne, jak i fizyczne, które często pozostają niezauważone lub są bagatelizowane. Poruszone zostaną możliwe przyczyny nadmiernego zamartwiania się oraz mechanizmy sprzyjające tworzeniu negatywnych scenariuszy. Omówione zostaną także proste i praktyczne sposoby radzenia sobie z lękiem w codziennym funkcjonowaniu.
12 września
11:00-16:00 warsztaty "Kosmos możliwości, czyli uważna podróż od siebie do wszechświata", XV Festiwal Organizacji Pozarządowych, dr Dagmara Modrzejewska;
Otwarte warsztaty dla dzieci wraz z opiekunami. Uczestnicy zajęć wzmacniać będą swoje kompetencje społeczne (takie jak komunikacja, empatia oraz asertywność), a także ćwiczyć będą wyobraźnię oraz kreatywne myślenie w codziennym życiu. W programie zajęć znajdzie się również tworzenie baniek mydlanych w myślach, konstruowanie opisu dziecięcych supermocy, a także ćwiczenie odnośnie wskazywania swoich wartości. Uczestnicy zajęć dowiedzą się również na czym polega qigong, czyli starożytna chińska praktyka prozdrowotna.
28 września
8:45-10:30 prelekcja "Myśl jak przedsiębiorca, działaj z AI - czyli jak tworzyć pomysły przyszłości?", SP nr 28 w Katowicach, mgr Alicja Kozacka;
Czy AI może pomóc nam w codziennej pracy? Jak korzystać z niego w efektywny oraz pożyteczny sposób? I w jaki sposób AI jest w stanie pomóc nam znaleźć naszą pierwszą pracę? Te i wiele innych informacji uczniowie zdobędą w trakcie interaktywnych warsztatów na temat sztucznej inteligencji.
29 września
8:45-10:30 prelekcja "W świecie pieniądza", SP nr 28 w Katowicach, dr Łukasz Szewczyk;
Warsztaty skierowane do uczniów szkół podstawowych z klas 6-8. Uczniowie dowiedzą się w trakcie interaktywnych zajęć jak najprościej rozpoznać podrobione banknoty, a także wysłuchają w jaki sposób Narodowy Bank Polski oznacza swoje banknoty zanim trafią one do obiegu.
14 października
10:00-11:30 prelekcja "Finanse dla seniora", MDK Murcki, dr Mateusz Muszyński;
Podczas spotkania poruszone zostanie zagadnienie bezpieczeństwa systemu bankowego w Polsce. Podjęta zostanie próba odpowiedzi na pytanie, czy pieniądze przechowywane w bankach są rzeczywiście bezpieczne. Przedstawione zostaną również alternatywne możliwości lokowania kapitału, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i zagrożeń. Spotkanie będzie okazją do refleksji nad tym, gdzie i w jaki sposób warto przechowywać oraz inwestować własne oszczędności.
16 października i 23 października
8:45-10:30 prelekcja "Nowe materiały i zielone innowacje w druku 3D – droga ku zrównoważonemu Śląskowi", SP 32 w Katowicach, dr Piotr Duda;
Spotkanie pokaże, w jaki sposób druk 3D może wspierać ekologiczne podejście do produkcji – poprzez wykorzystanie biodegradowalnych lub recyklingowych tworzyw, optymalizację projektowania oraz lokalną wytwórczość w duchu „fabryk przyszłości". Zajęcia skupią się na praktycznych przykładach wdrożeń z obszaru inżynierii biomedycznej i przemysłu, które wpisują się w wizję sprawiedliwej i zielonej transformacji regionu.