Posłanki Sejmu Śląskiego, radne Katowic II RP oraz członkinie organizacji kobiecych 1900-1939
MIEJSCE: Gmach Sejmu Śląskiego
Wiodące bohaterki: Elżbieta Korfanty - posłanka Sejmu Śląskiego, zwana Pierwszą Damą
Górnego Śląska, Aleksandra Szyperska i Therese Krupp - pierwsze radne w Radzie Miasta Katowice.
Bohaterki: cztery posłanki Sejmu Śląskiego - Janina Omańkowska, Bronisława Szymkowiak, Maria Kujawska, Maria Gruchlik.
Radne - Zofia Koniarkowa, Albina Balasowa.
Od 1850 r. kobietom w Prusach zakazano zrzeszania się. Dozwolone były kobiece bractwa religijne, ew. udział w kościelnych organizacjach charytatywnych lub w świeckich, ale zakładanych przez mężczyzn.
Nie powstrzymało to kobiet. Zarówno Niemki, Polki, jak i Ślązaczki działały społecznie. W 1872 r. powstał w Niemczech Ojczyźniany Związek Kobiet (Vaterländischer Frauenverein). Polki na Śląsku działały w Związku Matek Katolickich. I jedne, i drugie pomagały męskim liderom w kultywowaniu narodowych etnosów. Pojawiały się jednak idee transnarodowe, gdy kobiety bez względu na tożsamość etniczną integrowały się w ważnych dla kobiet celach (ochronki).
Polki (w tym napływowe, np. z Wielkopolski) oraz propolsko zorientowane autochtonki, mobilizowane przez liderów tzw. “sprawy polskiej" działały w Towarzystwach Czytelni Ludowych, kołach Sokoła, w drużynach skautek lub harcerek. Pierwsza polska, świecka, organizacja „Towarzystwo Kobiet" powstała nielegalnie w 1900 r. w mieszkaniu Teodory Dombkowej w Beuthen. Jej działalność bardzo szybko objęła Kattowitz i inne śląskie miasta. Wyrosły z niej pierwsze posłanki.
Aleksandra
Szyperska
Janina Omańkowska
Bronisława Szymkowiakówna
Elżbieta Korfanty
Sejm Śląski w kontekście herstorii regionu jest miejscem wyjątkowym. W 1922 r. Janina Omańkowska otworzyła tu obrady regionalnego Sejmu jako pierwsza Polka w tej randze, i jako druga kobieta w historii Europy (po Litwince, 1920). Sejm do wybuchu II Wojny Światowej miał 4 kadencje, ale tylko w 3. posłowały kobiety. Było ich pięć. Janina Omańkowska oraz Bronisława Szymkowiak, Elżbieta Korfanty i Maria Gruchlik były chadeczkami, Maria Kujawska, pierwsza śląska lekarka, była polityczką sanacji.
Katowickie dzielnice mają swe legendarne radne. Mowa o Zofii Koniarkowej (Bogucice) oraz o Albinie Balasowej (Szopienice). Ta ostatnia w powstaniach bywała “dromaderką" - pod spódnicami śląskiego stroju przemycała ulotki i broń. Wykorzystała też ten dress code w czasie Plebiscytu, tłumacząc, że „ten strój jest kartką za Polską".