​

POSTĘPOWANIE Z DZIKAMI I INNYMI ZWIERZĘTAMI LEŚNYMI

Katowice z udziałem ponad 40% terenów zielonych (lasów, parków itp.) w powierzchni miasta są narażone na penetrowanie terenów zamieszkałych przez zwierzęta leśne: dziki, sarny, lisy, jelenie, gdyż miasto stanowi dla tych zwierząt źródło niewykorzystanych możliwości wyżywienia się.                     

DZIKI                     

W większości przypadków pojawienie się dzików na terenach miejskich jest spowodowane tylko koniecznością przedostania się z jednego lasu do innego przez tzw. „korytarze ekologiczne", którymi zawsze chodziły, a które zostały przejęte przez człowieka i zabudowane.                                          

Jednakże na terenie miasta są również dziki, które z powodu łatwej i zróżnicowanej żywności zasiedliły miejskie nieużytki, zagajniki i inne trudno dostępne tereny w mieście dające im schronienie.

W celu zminimalizowania zjawiska pojawiania się dzików na terenach zurbanizowanych i powodowania przez nie szkód w mieniu warto przestrzegać następujących zasad:

• nie dokarmiać celowo dzików – zwierzęta przychodzą do ludzi nie z powodu braku pożywienia, lecz dlatego, że w mieście jest łatwiejszy dostęp do różnego rodzaju żywności,
• nie wyrzucać odpadów żywnościowych i biologicznych (np. skoszonej trawy) poza przeznaczone do tego pojemniki,
• nie dokarmiać ptaków poza karmnikami i przeznaczonymi do tego miejscami,
• zabezpieczyć pojemniki na śmieci przed możliwością dostępu do nich zwierząt – np. poprzez ich ogrodzenie i zamykane wejście,
• zawsze zamykać wiaty śmietnikowe,

Dokarmiając dziki – szkodzimy, a nie pomagamy!

W przypadku posesji indywidualnych i osiedli grodzonych:

• w okresie jesiennym zawsze zbierać tzw. „spady" owocowe, gdyż niezbierane owoce przyciągają dziki;
• zawsze zamykać furtki i bramy wjazdowe na posesję;
• w przypadku automatycznych bram wjazdowych maksymalnie skrócić czas, w którym brama pozostaje otwarta;
• wystawiać pojemniki  i worki z odpadami „bio" rano w dniu ich wywozu, a nie dzień wcześniej;
• zabezpieczyć nieruchomość przed wtargnięciem dzików – sprawdzić stan ogrodzenia i ewentualnie je wzmocnić, szczególnie  w miejscach sąsiadujących z terenami zielonymi lub lasami.
  
  Uwaga: zwykła, lekka lub niewłaściwie zamontowana siatka może nie stanowić skutecznej bariery dla dzika,  który może ją podważyć lub uszkodzić. Skuteczniejsze są solidne ogrodzenia odpowiednio  zabezpieczone przy podłożu;

• w wielu przypadkach pomaga zastosowanie tzw. „elektrycznego pastucha" wzdłuż ogrodzenia, należy jednak pamiętać, że instalacja ta musi być prawidłowo wykonana i eksploatowana zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa;

• dokonanie inspekcji własnej działki, terenów osiedli i innych miejsc przez ich właścicieli, władających, administratorów lub zarządców pod kątem występowania gęstego zakrzaczenia, chaszczy, drzew z gałęziami opadającymi do ziemi, które to miejsca mogą być doskonałym miejscem schronienia dla dzików w dzień i źródłem problemów w porze wieczorno-nocnej. „Prześwietlenie" tych terenów (w tym wycinka samosiejek, podkrzesanie drzew i krzewów) uniemożliwi dzikom ukrycie się i odpoczynek lub założenie barłogu. Należy jednak pamiętać, że prace w zakresie wycinki należy wykonywać zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony przyrody, w tym ochrony gatunkowej zwierząt i ich siedlisk, oraz – jeżeli jest to wymagane – po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń;
• na osiedlach zamykanych rozważenie zainstalowania ruchomej bramy zamiast szlabanu. 
  
  W przypadku spotkania dzika lub stada dzików podczas spaceru:             
  
  

• najważniejsze to zachować spokój;
• po zauważeniu dzika nie należy uciekać, tylko niezwłocznie spokojnie oddalić się w przeciwnym kierunku,
• jeśli to możliwe zmienić stronę ulicy, odczekać lub wybrać inną drogę. W żadnym przypadku nie wchodzić w stado,    
•  nie zbliżać się do młodych dzików, nie dotykać ich, nie łapać, ani nie próbować karmić z ręki – jeden kwik młodego dzika może uruchomić reakcję obronną lochy, która w obronie młodych może być bardzo agresywna i niebezpieczna,
• nie stresować dzika, nie krzyczeć, nie straszyć – wystraszone i zestresowane zwierzę, może poturbować osobę, która stanie mu na drodze,
• nie wykonywać gwałtownych ruchów,
• nie odganiać dzika przy pomocy znajdujących się w pobliżu przedmiotów,
• podczas spaceru z psem – należy trzymać go na smyczy i nie dopuszczać do zbliżenia psa do dzików. Pies może sprowokować dzika do reakcji obronnej stwarzając zagrożenie zarówno dla siebie, jaki i opiekuna;            
• nie podchodzić do śpiącego dzika – zwierzę może być chore lub ranne, a obudzone może zaatakować.

Pamiętajmy, że dziki raz nauczone, przyjdą pod bloki, domki po raz kolejny. Zwierzęta przyzwyczajone do przebywania i zdobywania pożywienia w środowisku miejskim bardzo ciężko jest zniechęcić i przegonić.                                          

Tylko takie postępowanie pozwoli minimalizować migrację tych zwierząt na tereny zurbanizowane i utrudni im dostęp do łatwego pożywienia.     

Odpowiedzialność za straty:                                     

Skutkami obecności dzików oprócz zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców są szkody powodowane przez nie: zbuchtowane trawniki, rabaty i boiska, rozkopane śmietniska, czy porozrzucane odpady w okolicach pojemników.                                          

Odpowiedzialność za szkody spowodowane przez dziki na terenie miasta można zgłaszać do: Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Departament Terenów Wiejskich, Katowice, Al. Korfantego 83, adres do korespondencji: Katowice, ul. Ligonia 46, tel. 32 77 44 848.

Dokarmiając dziki – szkodzimy, a nie pomagamy!

 SARNY

 W przypadku przedostania się sarny na posesję jedynym w praktyce wyjściem jest odczekanie aż sarna sama wyjdzie drogą, którą weszła na posesję, lub otwarcie na noc bramy i/lub furtki oraz zostawienie zwierzęcia w spokoju. W zdecydowanej większości przypadków sarna wyjdzie sama, kiedy w okolicy będzie spokój i życie miejskie ucichnie. Nie próbuj samodzielnie tupać ani płoszyć sarny, schwytanie i unieruchomienie dzikiego zwierzęcia powoduje bardzo silny stres i może doprowadzić do ciężkich powikłań, a nawet jego śmierci.

LISY

 Pomimo iż lisy mogą być nosicielami wścieklizny, od prawie 25 lat w Katowicach nie stwierdzono ani jednego przypadku tej choroby u lisów.

 Chory na wściekliznę lis wygląda odstraszająco – ma zmierzwioną, skołtunioną, częściowo odpadającą sierść, na odsłoniętych częściach skóry widoczne są pęcherze i owrzodzenia, ma błędny wzrok, z pyska toczy pianę, jest ospały (nie mając sił kładzie się), a podchodząc do ludzi syczy i jest agresywny.

 Lisy bez powyższych objawów podchodzące do człowieka to:

• albo lisy oswojone, które były dokarmiane przez ludzi,
• albo lisy młode, które po opuszczeniu rodzinnej nory zaczynają samodzielne życie i poszukiwanie pokarmu – w okresie od czerwca do września mogą podchodzić do ludzi. W takich przypadkach jako odstraszenie powinno wystarczyć krzyknięcie, tupnięcie czy wystraszenie zwierzęcia,
• albo lisy chore na świerzb (w języku potocznym nazywany parchem), które ze względu na chorobę są osłabione i przestają reagować na bodźce, które w normalnej sytuacji powodowałyby ich ucieczkę.

​